هر ساله میلیون‌ها زائر از گوشه و کنار دنیا به مشهدالرضا(ع) مشرف شده و از خدمات گسترده بارگاه ملکوتی رضوی بهره‌مند می‌شوند. در این میان، جمعی از نیروهای پرتلاش اداره امور خدمات عمومی حرم مطهر به طور مستمر در حال خدمت هستند تا جای‌جای اماکن متبرکه از نظر نظافت و بهداشت آماده میزبانی از این دلدادگان باشد. برنامه طهور رضوان یکی از جدیدترین عملیات‌های تنظیف حرم مطهر است.
عملیات شست‌وشوی تخصصی صحن‌های حرم مطهر رضوی با عنوان «طهور رضوان» آغاز شده است؛ برنامه‌ای دوره‌ای که قرار است با نوبت‌بندی مشخص، بخش‌های مختلف حرم منور را دربر بگیرد. این طرح با همکاری گروهی از خادمان و کارکنان حرم مطهر و با استفاده از دستگاه‌های مکانیزه اجرا می‌شود.
مراسم آغاز عملیات روز شنبه ۹ آبان‌ماه در صحن‌های گوهرشاد و قدس برگزار شد. گروه‌های اجرایی در این برنامه شست‌وشوی کف و رسیدگی به بخش‌هایی از فضاهای داخلی صحن‌ها را برعهده داشتند. مقدمات طرح از حدود یک ماه پیش فراهم شده بود و اکنون برنامه وارد مرحله اجرا شده است.
یک برنامه با نوبت‌بندی مشخص
«طهور رضوان» برای رسیدگی منظم به صحن‌های مرکزی و پیرامونی حرم مطهر طراحی شده است. مطابق دستورالعمل اجرایی، عملیات در هر نوبت روی بخش‌های تعیین‌شده متمرکز می‌شود و سپس گروه‌ها و تجهیزات به صحن بعدی می‌روند. این شیوه به عوامل اجرایی فرصت می‌دهد کار را مرحله به مرحله پیش ببرند و زمان و امکانات مورد نیاز هر بخش را مدیریت کنند.
بر اساس توضیحات منتشرشده، چرخه شست‌وشو از صحن جمهوری آغاز شده و پس از آن، نوبت صحن گوهرشاد رسیده است. در هفته‌های آینده، صحن‌های آزادی و انقلاب در برنامه قرار دارند و پس از آن، نوبت به صحن‌های پیرامونی می‌رسد. اجرای طرح قرار است هر دو هفته یک بار در صحن‌های مختلف ادامه پیدا کند.
این زمان‌بندی به معنای انجام همزمان همه عملیات در سراسر حرم مطهر نیست. گروه‌ها در هر نوبت روی بخشی مشخص کار می‌کنند؛ از شست‌وشوی کف تا رسیدگی به درها، دیوارها و لوسترها. چنین تقسیم کاری امکان می‌دهد مراحل مختلف با توجه به نوع فضا و تجهیزات لازم پیش برود.
نامی برگرفته از مفهوم طهارت و رضوان
نام «طهور رضوان» در فرایند طراحی طرح و با مشارکت کارشناسان و خادمان انتخاب شده است. در توضیحات آستان‌نیوز، «طهارت» به پاکیزگی ظاهری و معنوی اشاره دارد و «رضوان» با مفهوم رضایت الهی و پیوند با بارگاه رضوی همراه شده است. انتخاب این نام، تلاش کرده میان وجه اجرایی برنامه و معنایی که خدمت در حرم منور برای دست‌اندرکاران دارد، ارتباط برقرار کند.
به‌گفته برگزارکنندگان، در طراحی طرح از نظر خادمان و متخصصان معاونت خدمات زائران استفاده شده است. به این ترتیب، برنامه تنها به تعیین زمان شست‌وشو محدود نمانده و نام‌گذاری و شیوه اجرا نیز با مشارکت بخش‌های مرتبط شکل گرفته است.
همکاری گروه‌های اجرایی
محوریت اجرای عملیات با معاونت خدمات زائران است و معاونت اماکن، سازمان حریم و معاونت تبلیغات اسلامی حرم مطهر نیز در آن همکاری دارند. این تقسیم مسئولیت، بخش‌های اجرایی و پشتیبان را در قالب یک برنامه مشترک کنار هم قرار می‌دهد.
در این مرحله، حدود ۱۲۰ خادم افتخاری از اعضای گروه‌های اصناف بسیج مشهد و بیش از ۵۰ نفر از کارکنان اداره خدمات حرم مطهر حضور دارند. شمار نیروها و تنوع وظایف، از شست‌وشوی کف تا رسیدگی به سطوح مرتفع، نیازمند هماهنگی میان گروه‌هاست. هر بخش با توجه به نوع کار، از نیروی انسانی و تجهیزات متناسب استفاده می‌کند.
برای شست‌وشوی کف، ۱۰ دستگاه ماشین مکانیزه به‌کار گرفته شده است. سه دستگاه واترجت نیز در عملیات حضور دارند و برای دسترسی به درها، دیوارها و لوسترها از تجهیزات بالابر استفاده می‌شود. ترکیب این ابزارها کمک می‌کند عملیات در بخش‌های متفاوت، از سطح زمین تا نقاط مرتفع انجام شود.
فرصتی برای عرض ارادت
در حاشیه برنامه، مداحی و شعرخوانی در وصف امام رضا(ع) برگزار شد. خادمان و دیگر شرکت‌کنندگان نیز با توسل به حضرت رضا(ع)، از حضور در این برنامه و خدمت در حرم منور ابراز خرسندی کردند. بنا بر گزارش منتشرشده، آنان آمادگی خود را برای ادامه خدمت به زائران اعلام کردند.
در این برنامه، وجه آیینی در کنار کار روزمره و اجرایی قرار گرفته است؛ گروهی از افراد با دستگاه‌ها و ابزارهای تخصصی به شست‌وشو و رسیدگی به صحن‌ها مشغول‌اند و همزمان، بخشی از مراسم به مداحی و شعرخوانی اختصاص دارد. برای شرکت‌کنندگان، این فعالیت علاوه بر رسیدگی به محیط حرم مطهر، فرصتی برای ابراز ارادت و همراهی با خادمان است.
ادامه عملیات در صحن‌های مختلف
اجرای «طهور رضوان» طبق برنامه، در نوبت‌های دوهفته‌ای ادامه خواهد داشت. پس از صحن‌های جمهوری و گوهرشاد، صحن‌های آزادی و انقلاب در مسیر اجرای طرح قرار می‌گیرند و در ادامه، صحن‌های پیرامونی نیز وارد چرخه می‌شوند. زمان‌بندی مرحله‌ای امکان می‌دهد هر بخش در نوبت خود مورد رسیدگی قرار گیرد و گروه‌های اجرایی برای جابه‌جایی نیرو و تجهیزات برنامه داشته باشند.
با ادامه این چرخه، شست‌وشوی صحن‌ها از یک عملیات مقطعی به برنامه‌ای مداوم تبدیل می‌شود؛ برنامه‌ای که بر پایه همکاری چند بخش، حضور خادمان افتخاری و کارکنان خدمات و استفاده از تجهیزات مکانیزه پیش می‌رود. «طهور رضوان» در نهایت قرار است همه صحن‌های مرکزی و پیرامونی را بر اساس جدول زمانی مشخص دربر بگیرد.
خبرنگار: حمیده خلیل‌زاده
نظر شما